Đào Thị
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử - truyền kỳ: "Đào Thị" là tên của một kỹ nữ (ả danh kỷ) nổi tiếng ở vùng Từ Sơn, có tiểu tự (tên chữ) là Hàn Than, sống vào thời nhà Trần (thế kỷ 14). Nhân vật này được biết đến qua các ghi chép truyền kỳ, đặc biệt là trong tác phẩm "Truyền kỳ Mạn lục".
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Truyện về Đào Thị được chép trong "Truyền kỳ Mạn lục". (Câu chuyện về Đào Thị được ghi lại trong tác phẩm "Truyền kỳ Mạn lục".)
- Đào Thị, tiểu tự Hàn Than, là một kỹ nữ nổi danh thông hiểu âm luật. (Đào Thị, tên chữ là Hàn Than, là một kỹ nữ nổi tiếng thông hiểu âm nhạc và thi phú.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Câu chuyện/truyền thuyết về Đào Thị": Dùng để chỉ cốt truyện, tích truyện liên quan đến nhân vật lịch sử - truyền kỳ này.
- Câu chuyện về Đào Thị phản ánh những mâu thuẫn và bi kịch trong xã hội phong kiến. (Câu chuyện về Đào Thị phản ánh những mâu thuẫn và bi kịch trong xã hội phong kiến.)
Biến thể và từ gần giống
- Hàn Than (Danh từ riêng): Tên chữ (tiểu tự) của Đào Thị, thường được dùng thay thế hoặc đi kèm khi nhắc đến nhân vật này.
- Hàn Than từng là cung nhân dưới thời vua Trần Dụ Tông. (Hàn Than từng là cung nhân dưới thời vua Trần Dụ Tông.)
Từ đồng nghĩa
- Ả danh kỷ: Kỹ nữ, ca kỹ (cách gọi trang trọng, cổ xưa). Đây là danh từ chung chỉ nghề nghiệp/giai tầng xã hội của Đào Thị.
- Nhân vật truyền kỳ: Nhân vật được lưu truyền trong các câu chuyện kỳ lạ, có yếu tố hư cấu, thần kỳ.
Thành ngữ/Cụm từ liên quan
(Không có thành ngữ hoặc cụm từ cố định phổ biến trong tiếng Việt hiện đại được hình thành trực tiếp từ tên riêng "Đào Thị". Tên nhân vật này chủ yếu xuất hiện trong ngữ cảnh văn học, lịch sử.)
- Truyền kỳ Mạn lục: Đào thị là ả danh kỷ ở Từ Sơn, tiểu tự Hàn Than. Niên hiệu Thiệu Phong thứ 5 (1345) đời nhà Trần, nhờ thông hiểu âm luật và chữ nghĩa mà được tuyển vào làm cung nhân nơi cung đình
- Vua Dụ Tôn mất, nàng bị thải, thường đi lại tư thông với quan hành khiển Ngụy Nhược Châu, bị vợ Nhược Châu đánh ghen, nàng bèn thuê thích khách trả thù, việc bại lộ phải cạo trọc đầu đến tu ở chùa Phật Tích, sau đó dựng am Cư Tĩnh, nhân dịp thuận tiện bỏ trốn đến chùa Lệ Kỳ (huyện Chí Linh), quyến rũ sư Vô Kỷ., có thai rồi ốm chết. Vô Kỷ sau đó cũng ốm chết theo. Hàn Than lại đầu thai vào làm con Nhược Châu mưu tính trả thù xưa, cuối cùng bị sư Pháp Vân trừ khử